Poczucie winy, poczucie krzywdy

Robert
Dilts,  coach i trener NLP mówi, że wszelkie ludzkie uczucia
sprowadzają się w gruncie rzeczy do miłości i lęku. Cały wachlarz
naszych emocji; od zazdrości po przygnębienie, radość, euforię,
frustrację, złość –  bierze się albo z tego, że kochamy, albo z tego, że
się boimy.

Maciej
Bennewicz, coach – dodaje do tej wyliczanki jeszcze polskie
specjalności w uczuciowym koszyczku: poczucie winy i poczucie krzywdy.
Oba te uczucia dotyczą nas wszystkich (  w mniejszym lub większym
stopniu)  i oba, mają silną, trującą moc, która bezwiednie odciska się w
naszym życiu.

Poczucie
winy i poczucie krzywdy prowadzą do syndromu wyuczonej bezradności i
stawiają nas wobec świata i ludzi w pozycji ofiary. Winny, jak pisze
Bennewicz jest „ posłuszny, grzeczny, podporządkowuje się”.  Łatwo nim
manipulować, wystarczy sugestia, albo nawet wyrażona językiem ciała
informacja o ewentualnej krzywdzie, żebyśmy doświadczyli całego spektrum
negatywnych emocji i  idącego za poczuciem winy wrażenia
nieadekwatności, gorszości, smutku.

Poczucie
winy zaczyna się w nas mościć przeważnie w dzieciństwie. Dziecko czuje
się winne bo nie jest takie jak rodzina oczekuje, zawstydzone odczuwa
presję przypodobania się i sprostania wymaganiom, a jeśli to się nie
udaje odczuwa dotkliwie jak bardzo zawiodło rodzicielskie marzenia i
buduje w sobie bezradność wobec tego, czego się od niego chce, a czemu
ono, nie zawsze jest w stanie sprostać.  Istnieje spora grupa populacji,
która doprowadziła manipulację za pomocą poczucia winy do poziomu
mistrzowskiego i używa go w przeróżnych życiowych sytuacjach.  Warto się
temu przyglądać, warto być  na to uważnym.

Poczucie
krzywdy, jako druga polska przypadłość narodowa ma podłoże historyczne,
rodzinne, wczepiło się w nasz kod DNA i nie chce puścić, nie ważne jak
go mocno potrząsać. Wystarczy drobnostka; czyjeś przeoczenie,
spojrzenie, ocena,  brak oceny: automatyczny mechanizm zabiera nam
radość życia i wprowadza w rolę ofiary, która zawsze ma pod górkę,
zawsze pod prąd, a do tego spotyka samych niewdzięcznych, złośliwych
ludzi i z nikąd nie może oczekiwać sprzymierzeńców.

To
co czujemy, jak na to reagujemy, jest zawsze w naszej sferze wpływu. To
nie inni nas ranią, obrażają, zasmucają –  robimy to sobie sami. Każdy z
nas decyduje o tym, czy dopuści do siebie czyjeś słowa, czyjś gest, za
którym możliwe, kryją się sprzeczne zamiary, czy pozwoli się okładać,
poniżać czy wejdzie w tę grę, z której zawsze wychodzi się poranionym,
albo w najlepszym razie z siniakami na nadgarstkach.

Oglądaj
swoje poczucie winy i krzywdy codziennie. O co masz pretensje do świata
i najbliższych?  Czy przypadkiem nie o swoją własną bezczynność,
bierność, stanie jak słup soli?  Co Cię wprawia w poczucie winy? Czy nie
niesiesz bagażu, który nie jest twój, a który coraz mocniej obciąża
twoje plecy?

Wyprani
z poczucia winy i poczucia krzywdy odzyskujemy kontrolę nad swoim
życiem. Zaczynamy działać, wybierać i żyć świadomie.  Jesteśmy
trudniejsi do manipulacji; a co za tym idzie, zwyczajnie, po ludzku
wolni. Gra warta świeczki?  Z pewnością.